Hans Luidens, mede-oprichter van de Volkssterrenwacht Bussloo is op 2 april jl. op 81-jarige leeftijd overleden. Hans was meer dan 50 jaar actief als vrijwilliger voor de Volkssterrenwacht Bussloo.
Hans Luidens groeide op in het naoorlogse Amsterdam. Als tiener leerde hij via de ‘trekkerskring’ Piet Koning kennen. Hans en Piet waren beiden fervent kampeerder, natuurliefhebber en amateurastronoom. In navolging van Piet verhuisde Hans met zijn gezin begin jaren 70 naar de Veluwe. En hier ontstonden ideeën voor voorlichting over ruimtevaart en sterrenkunde op scholen of via een volkssterrenwacht. Dit kreeg concrete vorm toen eind 1973 de Volkssterrenwacht Bussloo kon starten in een oude boerderij op het recreatiegebied Bussloo en Hans met zijn gezin als beheerder in het woondeel van de boerderij kwam te wonen. Toen nog niet wetende aan welk avontuur hij begon…
Hans was zeer handig en in staat om met beperkte middelen iets te maken. Zeker in de beginperiode van VSB vormde hij daardoor met Piet een ideaal team: Hans zorgde voor het technische gedeelte en Piet deed het inhoudelijke deel van de sterrenwacht. Er is bijna geen spijker of schroef binnen VSB die niet door de handen van Hans geweest is… “Die eerste jaren was het pionieren. Er was weinig geld beschikbaar en de meeste dingen maakte je zelf. Maar met een groepje enthousiaste vrijwilligers konden we in 1975 starten met de eerste publieksactiviteiten. Persoonlijke hoogtepunten uit die eerste jaren waren de officiële opening op 18 november 1975, de realisatie van de tentoonstelling ‘Alles draait om de Zon’ in de zomer van 1980 en het werk samen met vrijwilligers van andere volkssterrenwachten op de stands van de beurs ‘Techniek in Vrije Tijd’ in Utrecht.”
Hoewel er tussen 1985 en 1995 een periode was waarin Hans inhoudelijk minder nauw bij de sterrenwacht betrokken was bleef hij als beheerder/bewoner zorgen voor de boerderij en het omliggende terrein. Ook speelde hij een rol bij de realisatie van het observatorium. In 2000 trouwde Hans met Annelies Bijkerk en samen vormden ze lange tijd het sociale hart van de sterrenwacht; Hans in zijn vaste rol als gastheer achter de entree en Annelies coördineerde de gang van zaken rond de koffiebar. Na afloop van de publieksavonden werd soms nog tot in de kleine uurtjes nagetafeld; veelal onder het genot van wat lekkers uit de frituur.
Samen met Annelies ontwikkelde Hans een passie voor reizen naar Scandinavië en in het bijzonder Zweden. Menigmaal verbleven ze daar op prachtige locaties waar ze konden genieten van spectaculaire verschijningen van het noorderlicht. In maart 2013 organiseerde hij een geslaagde noorderlichtreis met een groep VSB-vrijwilligers naar Zweeds Lapland.
Hans zat altijd vol ideeën. Hij was de initiator van enkele grote tentoonstellingen (bijvoorbeeld rond het thema ‘Zon’ in 1980 en 2000) en het plan om een planetarium te realiseren. “Dat laatste bleek uiteindelijk toch te hoog gegrepen en is er nooit gekomen.” Rond de doorstart van VSB in 2009 speelde Hans een belangrijke rol bij de herinrichting van de zaal van VSB. Samen met Jan Hazendonk realiseerde hij een unieke ‘sterrenwand’. Als beheerder was hij veelal het gezicht van VSB richting de pers en vooral bij TV-opnames. “Bijzonder waren de opnamen tijdens de bewolkte zonsverduistering van 20 maart 2015 met tv-coryfeeën Erwin Kroll en Philip Freriks”.
Steevast gekleed in het kaki-groen en met een lach onder een grote snor was Hans binnen VSB een markante verschijning. Voor zijn jarenlange rol binnen VSB werd Hans in 2005 benoemd tot erelid en ontving hij tijdens het 40-jarig jubileum in 2015 uit handen van de burgemeester van Voorst een koninklijke onderscheiding. Hans verzorgde talrijke algemene presentaties, vooral voor schoolgroepen. Vaak ging hij daarvoor ook op pad naar bijvoorbeeld scholen en verzorgingshuizen.
Na het overlijden van Annelies in 2020 en met het tellen der jaren besloot Hans in 2023 te verhuizen naar een seniorenwoning in Twello. Hij verliet die zomer – ná 50 jaar – de boerderij aan de Bussloselaan. De beheerdersrol kon hij overdragen aan VSB-medewerker Jaap van ’t Leven. Tot voor kort stond Hans nog regelmatig als gastheer bij de entree tijdens de publieksavonden. En met gepaste trots keek hij in het jubileumjaar 2025 terug op een halve eeuw VSB en zijn rol hierin. “Ik had in 1973 niet kunnen bedenken dat VSB ruim vijftig jaar later een bloeiende organisatie zou zijn met een vaste waarde in de publieksvoorlichting over sterrenkunde en ruimtevaart in de wijde regio.”
In het jubileumjaar werd hij voor zijn rol voor VSB vereerd met de vernoeming van een planetoïde: 595480 Luidens.
De laatste jaren was Hans wat meer op de achtergrond aanwezig. Toch bleef Hans als mens velen raken. Mede hierdoor motiveerde hij talloze vrijwilligers die graag een steentje willen bijdragen aan het voorzetten van de VSB, het levenswerk van Hans.
Na een kort ziekbed is Hans op 2 april jl. op 81-jarige leeftijd overleden en heeft hij zijn rust gevonden tussen de sterren. De Volkssterrenwacht Bussloo blijft een tastbare herinnering aan een bijzonder mens die velen geïnspireerd heeft in de wereld van de kosmos.