Hemelverschijnselen

Za. 2 september
Om 2 uur is er een conjunctie tussen Mars en Mercurius, bekijk dit in de ochtendschemering na 6 uur. Beide planeten staan laag boven de oostelijke horizon.

Wo. 6 september   Maan-VM-kl.jpg
Om 9.03 uur is het Volle Maan.

Do. 7 september
Saturnusmaan Titan is vannacht in zijn grootste westelijke elongatie, en staat op bijna 3' ten westen van de planeet. 

Di. 12 september
Vanochtend bedekt de asteroïde 19 Fortuna (+12,1) een ster van magnitude +10,3 in het sterrenbeeld Tweelingen. De Maan is voor 63% verlicht, en zal wel enigszins storen. Om 12 uur bereikt Mercurius zijn grootste westelijke elongatie, op 17°56' van het middelpunt van de Zon.

Wo. 13 september
Om 8.25 uur is de Maan in Laatste Kwartier.

Do/vr. 14/15 september
In deze nacht bedekt de Maan de planetoïde 8 Flora (+10,3); een lastige waarneming. Om 1.35 uur schuift de verlichte maanrand voor de planetoïde, de Maan staat dan slechts 9° boven de horizon. Om 2.30 uur komt de planetoïde aan de donkere maanrand te voorschijn. Voor de waarneming is echter wel een flinke telescoop nodig. (de tijden gelden voor Utrecht)

Vr. 15 september
Saturnusmaan Titan bereikt vannacht zijn grootste oostelijke elongatie.

Wo. 20 september
Om 7.30 uur is het Nieuwe Maan.

Vr. 22 september
Om 22. 02 uur begint de astronomische herfst en staat de zon loodrecht boven de aardse evenaar. Pas in 2092 begint de herfst weer op 21 september.

Za. 23 september
Saturnusmaan Titan is vannacht in zijn grootste westelijke elongatie, en staat op bijna 3' ten westen van de planeet.

Do. 28 september   Maan-EK-kl.jpg
Om 4.54 uur is de Maan in Eerste Kwartier.

Vr. 29 september
Om 21.10 uur (tijd geldig voor Utrecht) wordt de ster 56 Sagittarii (+4,9) door de Maan bedekt. De Maan is dan voor 66% verlicht.

Zo. 1 oktober
Vanavond heeft Saturnusmaan Titan zijn grootste oostelijke elongatie.

Di. 3 oktober
Om 15 uur is de Maan in conjunctie met Neptunus, bekijk dit in de avond. De planeet staat in het zuidoosten rechts van de Maan.

Do. 5 oktober   Maan-VM-kl.jpg
Om 20.40 uur is het Volle Maan.

Do/vr. 5/6 oktober
Op 5 oktober om 15 uur is er een conjunctie tussen Mars en Venus. De onderlinge afstand is dan 1°, bekijk dit in de ochtend er voor of er na.

Di. 10 oktober
Om 5.22 uur eindigt de bedekking van de ster ZG 741 (+5,5) in het sterrenbeeld Stier. De ster komt aan de donkere maanrand te voorschijn.

Do. 12 oktober   Maan-LK-kl.jpg
De maan is in Laatste Kwartier om 14.26 uu.

Vr. 13 oktober
Saturnusmaan Japetus bereikt vandaag zijn grootste westelijke elongatie ten opzichte van de planeet. De afstand is 8'.

Za.14 oktober
Om 5.57 uur komt de ster σ² (sigma) Cancri (+5,7) van sterrenbeeld Kreeft aan de donkere maanrand te voorschijn.

Wo. 18 oktober
Bij het aanbreken van de dag, net boven de oostzuidoostelijke horizon is de smalle maansikkel zichtbaar, daarboven de staat de planeet Venus. Mars staat boven Venus.

Do. 19 oktober
Het is Nieuwe Maan om 21.12 uur.

Za/zo. 21/22 oktober
De meteorenzwerm van de Orioniden bereikt zijn maximum. Bij een heldere nacht is het mogelijk om zo'n 20 meteoren per uur te zien.

Za. 28 oktober   Maan-EK-kl.jpg
Om 0.22 uur is de maan in Eerste kwartier.

Zo. 29 oktober
Vannacht om 3 uur gaat de klok een uur terug, en begint de wintertijd.

Za. 4 november   Maan-VM-kl.jpg
Het is Volle Maan om 6.23 uur.

Zo. 5 november
Om 20.47 uur eindigt de bedekking van ster γ Tauri (+3,7). Deze tijd geldt voor Utrecht, en kan elders iets eerder of later zijn.

Ma. 6 november
Om 1.36 uur eindigt de bedekking van ster ZC 677 (+4,8) in de Hyaden in sterrenbeeld Stier. Tegen 3.43 uur schuift de verlichte maanrand voor Aldebaran en komt deze om 4.30 uur aan de donkere maanrand weer te voorschijn.

Di. 7 november
De ster 119 Tauri (+4,3) komt om 1.28 uur aan de donkere maanrand te voorschijn.

Do. 9 november
Om 6.07 uur eindigt de sterbedekking van ster 81 Gem (+4,9) in sterrenbeeld Tweelingen, de ster komt aan de donkere maanrand te voorschijn.

Vr. 10 november   Maan-LK-kl.jpg
De maan is in Laatste Kwartier om 21.36 uur.

Do/vr. 16/17  vr/za. 17/18 november
Op 17 nov. om 16 uur is het maximum van de meteorenzwerm de Leoniden. Bekijk dit in de nanacht, de Maan zal niet storen, want het is vlak voor Nieuwe Maan. De verwachting is dat er tussen de tien tot vijftien meteoren per uur gezien kunnen worden.

Za. 18 november
Om 12.42 uur is het Nieuwe Maan.

Wo. 22 november
Vanochtend staan de vier grote manen van Jupiter ten oosten van de planeet.

Vr. 24 november
Gezien vanuit Utrecht wordt om 17.44 uur de ster ZC 3041 (+6,2) in sterrenbeeld Steenbok door de Maan bedekt. Elders kan het tijstip iets verschillen.

Zo. 26 november   Maan-EK-kl.jpg
Om 18.03 uur is de Maan in Eerste Kwartier.

Vr, 1 december
Vandaag begint de weerkundige winter.

Za.2 december
Vanochtend staan de vier grote manen van Jupiter ten westen van de planeet.

Zo. 3 december   Maan-VM-kl.jpg
Volle Maan om 16.47 uur.

Ma. 4 december
Om 7.35 uur eindigt de overgang van Jupitermaan Europa en de schaduwovergang van Io.

Wo. 6 december
De Jupitermaan Callisto is om 7 uur in de ochtend in bovenconjunctie met Jupiter.

Vr. 8 december
Om 23.12 uur komt ster Regulus, de hoofdster van het sterrenbeeld Leeuw, achter de donkere maanrand te voorschijn, en eindigt de bedekking.

Zo. 10 december   Maan-LK-kl.jpg
De Maan in Laatste Kwartier om 8.51 uur.

Wo/do/vr. 13/14/15 december
Op deze dagen zijn de Geminiden weer actief, het maximum valt op 14 december rond 7 uur. De meteoren lijken uit het sterrenbeeld Tweelingen te komen. De Maan is in Laatste Kwartier en zal niet storen. Het aantal meteoren kan oplopen tot boven de 60 per uur.

Za. 16 december
Vanochtend staan de vier grote manen van Jupiter ten westen van de planeet.

Ma. 18 december
Het is Nieuwe Maan om 7.30 uur.

Do. 21 december
Om 17.28 uur staat het middelpunt van de Zon boven de Steenbokskeerkring, en begint op het noordelijke halfrond de winter.

Do/vr. 12/22 december
Op 22 dec. om 15 uur valt het maximum van de meteorenzwerm der Ursiden. Bekijk dit in de nacht ervoor of de nacht erna, de Maan is nog een smalle sikkel en zal niet storen.

Za. 23 december
Om 19.50 uur wordt ster 42 Aquarii (+5,3) in sterrenbeeld Waterman bedekt door de Maan.

Di. 26 december   Maan-EK-kl.jpg
De Maan is in Eerste Kwartier om 10.20 uur.